Emotie eten

Emotie eten

Emoties kunnen op verschillende manieren ontstaan, bijvoorbeeld door een gebeurtenis of door een gedachte die in je op komt. Een natuurlijke reactie van het lichaam op (heftige) emoties is dat je lichaam in een vecht of vlucht modus gaat. De hormonen die daarbij vrij komen zoals adrenaline zorgen ervoor dat je eetlust weggaat. Want als je aan het vluchten zou zijn voor een wild dier, dan is het niet praktisch als je onderweg even snel iets moet eten. Emotie eten is daarom eigenlijk een apart verschijnsel omdat het tegen de natuurlijke reactie van ons lichaam in gaat. Maar hoe ontstaat het precies en wat kun je er zelf aan doen? Daar probeer ik in dit artikel beknopt antwoord op te geven.

Wat is emotie eten?
Emotie eten wilt zeggen dat iemand bij het voelen van bepaalde emoties, gaat eten. Het ontstaat voornamelijk doordat de persoon wordt aangeleerd om op die manier met de emoties om te gaan. Dit heet Emotieregulatie. In plaats van deze emotie te uiten door te huilen, schreeuwen of vechten gaat de emotie-eter zijn/haar gevoelens dus weg eten.

Emoties en eten zijn vaak gekoppeld aan elkaar. Een mooi voorbeeld hiervan is dat kinderen beloond worden met iets lekkers na een bezoek aan de dokter, of als hij/zij aan het huilen is (om het huilen te laten stoppen). Maar ook bij blije emoties kan emotie eten ontstaan. In veel culturen worden blije gelegenheden, zoals bruiloften, verjaardagen, vakanties etc. uitgebreid gevierd met lekker eten. Daardoor koppelen onze hersenen deze emoties aan eten. Bij sommige mensen kan hierdoor zelfs gevoelsblindheid ontstaan. Dan voel je de lichamelijke sensatie die bij de emotie hoort, maar herken je de emotie als hongergevoel. In plaats van dat je je boos of verdrietig voelt, denk je honger of trek te hebben. Het is dus duidelijk dat emotie eten een psychologisch verschijnsel is.

Wat kun je eraan doen?

Emoties
Allereerst is het belangrijk dat je beseft dat het ongewenste eetgedrag vanuit je emoties komt. Zoals eerder genoemd ontstaat het emotie eten omdat we geleerd hebben te gaan eten in plaats van onze emoties te voelen. De eerste (en best een moeilijke) stap gaat zijn je emoties te accepteren en te uiten. Nu hoef je natuurlijk niet te gaan staan schreeuwen tegen iedereen, maar het uiten van je emotie is wel belangrijk. Ervaar het gevoel, laat het eruit en accepteer dat je je even zo voelt op dat moment.

Emotie-dagboek
Een goede tool hierbij kan helpen is het bijhouden van een emotie-dagboek. Koop bijvoorbeeld bij de Action een leuke notebook en ga daar de emoties in opschrijven die je voelt.

  • Geïrriteerd in de auto omdat de persoon voor je niet door rijdt? Schrijf het op!
  • Boos op je partner omdat bij de afwas niet gedaan heeft? Schrijf het op!
  • Voel je je eenzaam, verdrietig of onzeker? Schrijf het op!

En schrijf daarbij ook op waarom je deze emotie ervaart en ook de gedachten die er verder nog bij op komen.

De volgende stap is dat je de link gaat leggen naar je voedingspatroon en de momenten waarop je emoties ervaart. Eet je bijvoorbeeld altijd chips als je ‘s avonds alleen op de bank zit en voel je je daarbij eenzaam? Of beloon je jezelf met een stuk chocolade, nadat je de afwas hebt staan doen? Dat zijn triggers in je eetgedrag.

Triggers
Nadat je je emoties onder ogen bent gekomen kan het ook fijn zijn om naar deze triggers te kijken. Kun je ze veranderen? Of kun je misschien afleiding zoeken op dat moment? Zo kun je bijvoorbeeld een rondje gaan wandelen of een vriendin bellen als je verdrietig bent, om op die manier je gedachten te verzetten.

Vertrouwenspersoon
Ook kan het heel nuttig zijn om een vertrouwenspersoon te hebben die je kunt contacten als je een moment van emotie eten hebt. Bijvoorbeeld je partner, een vriendin, je Personal Trainer of een collega. Vaak helpt het al enorm om even te praten over je gevoel met iemand en hiermee kun je het emotie eten wellicht voorkomen.

Wat kun je qua voeding doen?

Emotie eten is een psychologisch verschijnsel, maar fysieke triggers kunnen het verergeren. Als jij al enorme honger hebt en er gebeurt iets vervelends, dan zul je minder goed in staat zijn om het emotie eten te stoppen.

Regelmatig eetpatroon.
Wat kan helpen is het aanhouden van een regelmatig eetpatroon waarbij de focus ligt op gezonde voeding die verzadigd. Zo zorg je ervoor dat je honger gevoel tot een minimum beperkt blijft en je zo je voeding beter kunt reguleren. Als je een regelmatig eetpatroon aanhoudt zul je ook beter aan kunnen voelen of je honger hebt of al vol zit.

Eten met aandacht.
Als laatste kan het nuttig zijn om met aandacht te eten. Nu hoor ik je denken: ja maar dat doe ik toch? Ik heb mijn aandacht erbij bij het eten. Toch zijn we vaak tijdens het eten afgeleidt door bijvoorbeeld ons gezin, mobiel of televisie. Daardoor registreren onze hersenen niet direct hoeveel je aan het eten bent. Je maag geeft pas later het gevoel van verzadiging aan en dan heb je misschien al teveel gegeten. Probeer eens een gehele maaltijd met je volle aandacht te eten. Hoe proeft het? Hoe is de structuur? Is het warm of is het koud? Op die manier zal je eerder een gevoel van verzadiging ervaren. En zoals eerder genoemd helpt het hebben van een verzadigd gevoel op het moment dat je heftige emoties ervaart en kan het emotie eten helpen voorkomen.

Emotie eten is dus een psychologisch verschijnsel en dat maakt het direct een moeilijk onderwerp. Het is namelijk niet objectief, niet goed vast te leggen en ook niet goed te onderzoeken. Daarom wil ik er als disclaimer bij vermelden dat je bij heftig emotie eten of bij een eetstoornis altijd de hulp moet inroepen van een specialist. Betreft emotie eten kan een goede bekwame coach helpen, maar in het geval van een eetstoornis moet je altijd hulp zoeken bij een gespecialiseerde psycholoog.

Vragen over dit onderwerp? Neem gerust contact met mij op!